WAAROM DOEN ZE NIET GEWOON WAT IK ZEG?
A Blog by Niek van den Adel, founder and professional speaker.
Ik heb ooit een hulphond gehad die luisterde naar de naam Joep. Nou ja, “luisterde”. Ik riep “zit” en hij ging staan. Ik riep “kom” en hij sprintte de andere kant op, vol overtuiging, alsof ik net het startschot had gegeven voor de marathon van Rotterdam. 8 maanden hulphondenschool, twee zakken beloningsworst en een cursus van driehonderd euro verder, zei de trainer droogjes: “Meneer, het probleem is niet de hond.”
JOEP IN DE BESTUURSKAMER
Ik moest aan Joep denken toen ik laatst bij een klant in de bestuurskamer zat. De directeur had net een kwartier lang glashelder uitgelegd waarom de nieuwe strategie zo logisch was. Cijfers, een sheet met drie pijlen, een quote van Steve Jobs erbij die volgens mij nooit door Steve Jobs is gezegd. Hij ging zitten, keek de tafel rond en zei tevreden: “Nou, duidelijk toch? Waarom doen ze dan niet gewoon wat ik zeg?”
Iedereen knikte beleefd. Niemand deed er iets mee. Drie weken later, zelfde onderwerp, zelfde weerstand, alleen de sheet was inmiddels rood in plaats van blauw.
Dit overkomt bijna elke leidinggevende. Je zegt het toch echt duidelijk? Je hebt het toch drie keer uitgelegd, één keer met een filmpje erbij? De meeste managers trekken dan dezelfde conclusie: mensen luisteren gewoon niet meer zo goed als vroeger, het zal aan de smartphones liggen, of aan de jeugd, of allebei. Ik dacht dat lange tijd ook. Tot ik iets tegenkwam wat die aanname vloerde. En nee, het gaat hierna niet over Joep. Het gaat over jou.
HET BREIN IS GEEN LUISTERORGAAN, HET IS EEN BEWAKER AAN DE DEUR
Onderzoek naar hoe publiek reageert op leidinggevenden voor een groep laat iets ongemakkelijk moois zien. Een brein dat naar een verhaal luistert, is helemaal niet bezig met de woorden. Het gedraagt zich als een streng uitsmijter bij een club: razendsnel checken of iets relevant, geloofwaardig en veilig genoeg is om binnen te laten. Pas als die drie vragen met ja beantwoord zijn, mag de inhoud er echt in. Valt er ergens een nee, dan blijft de boodschap buiten wachten in de kou, terwijl het lichaam keurig blijft zitten knikken alsof er niets aan de hand is.
Dat verklaart die bestuurskamer perfect. De directeur had de inhoud voor elkaar, top voorbereid, prima verhaal. Maar geloofwaardigheid, dat is een ander liedje. Want als jij als leidinggevende nooit hardop van mening verandert, nooit laat zien dat een gesprek jouw kijk heeft bijgesteld, dan leert je publiek één ding: inspraak hier is toneel, en jij bent de enige die nog gelooft dat het een documentaire is. Voor toneel hoef je niet te luisteren. Je hoeft alleen te doen alsof, en dat kan iedereen, zelfs Joep kon dat.
Precies dat is het addertje. Je kunt de knapste sheet van Nederland maken, met de gaafste pijlen en de mooiste quote, als mensen onbewust concluderen dat hun eigen inbreng toch nergens toe doet, dan schakelt hun brein over op overleefstand: knikken, koffie halen, appje checken, weer aan het werk alsof er niets is gezegd.
GEEF VANDAAG NOG JE ONGELIJK TOE
Hier komt het principe waar niemand op zit te wachten, maar dat wel werkt. Zeg tegen jezelf: één keer per week benoem ik hardop, in het bijzijn van mijn team, een moment waarop een gesprek mijn standpunt heeft veranderd.
We gebruiken het vaak in onze trainingen. Niet iets kleins weggemoffeld in een bijzin. Gewoon met droge, saaie letters: “Ik dacht eerst A, maar door wat Karin vorige week zei, denk ik nu B.” Dat voelt onwennig. Het voelt als gezichtsverlies, alsof je toegeeft dat je toch geen orakel bent maar gewoon iemand met een agenda vol overleggen. Precies daarom werkt het. Je ego overleeft het heus wel. Je bewijst met één concreet voorbeeld dat luisteren bij jou ergens toe leidt, en dat is het enige bewijs dat een brein accepteert. Woorden zijn goedkoop, een uitsmijter laat zich niet omkopen met een PowerPoint.
Vraag ook niet langer “is dit duidelijk?” Daar zegt bijna iedereen braaf ja op, want nee zeggen vraagt een veiligheid die er in de meeste teams zelden is. Vraag in plaats daarvan: “Welke zin uit dit plan kan morgen verkeerd worden doorverteld bij het koffieapparaat?” Die vraag dwingt tot een concreet antwoord, en een concreet antwoord is het begin van echt luisteren, in plaats van het beleefd knikken waar Joep trouwens ook heel goed in was.
Morgen om negen uur
Je hoeft niet je hele leiderschapsstijl om te gooien. Je hoeft alleen morgen, in dat ene overleg waar je toch al staat, één zin te zeggen waarin je toegeeft dat iemand anders je heeft bijgestuurd. Klein, ongemakkelijk, en het enige dat een uitsmijter van een brein overtuigt dat luisteren hier loont.
Doe dat een paar keer, en die vraag uit de bestuurskamer stel je jezelf vanzelf minder vaak. Niet omdat je opeens overtuigender praat. Maar omdat je eindelijk iets doet waar dat scannende brein wél warm van wordt. Joep trouwens, die luistert nog steeds nergens naar. Maar dat is dan ook een hond, geen manager.
Would you like support, coaching or to follow a programme. Take contact with us. You can also take another look at the download page for your own further development!
So always determine what is inspiring for your audience
Have a look at the video. What suits you?
DOWNLOAD the checklist: make it memorable
View all masterclasses.
OUR CLUBHUYS Hidden stage
- National monument with a special story
- Exclusive intimate setting for board, MTs or team/client events
- Small venue for small and large groups (max 100)
- Industrial listed venue with a retro-chic twist
- Suitable for trainings, events, webinars, podcasts and meetings
- Good accessibility & parking
- Top-notch AV facilities
- Also available for hire for your training, event or meeting
